Historia rękawiczek lekarskich…

jeśli nie chcesz mojej zguby, rękawiczki kup mi luby i to koniecznie gumowe…

Dr n. med. Rafał Walas

Historia współczesnej aseptyki liczy niewiele ponad 130 lat. Pomysł aby użyć rękawiczek w praktyce lekarskiej miał przede wszystkim jeden cel – ochronić lekarza przed brudem i zakażeniem. Dobro pacjenta nie było tu priorytetem głównie z braku wiedzy na temat przyczyn zakażeń.

Pierwsze rękawiczki i to w dodatku skórzane zostały użyte w roku 1758 przez dr Johanna Waldbauma do wykonania obrotu płodu u rodzącej kobiety. Pod koniec XVIII wieku wiedeński dermatolog dr Joseph Plenck głosił pogląd, że rękawiczki mogą być stosowane profilaktycznie aby zapobiec zakażeniu rąk lekarza. Węgierski lekarz dr Ignaz Semmelweis używał rękawiczek do badania ginekologicznego już w pierwszej połowie XIX wieku.

 Gdy Amerykanin Charles Goodyear opatentował proces wulkanizacji możliwa stała się masowa produkcja wyrobów gumowych – głównie opon, ale także rękawiczek.

W roku 1848 w Anglii dr William Acton przedstawił raport o stosowaniu rękawiczek gumowych, które zapobiegać miały zakażeniom skóry lekarzy. Raport ten nie znalazł uznania u chirurgów i nie został wśród nich rozpowszechniony bo był skierowany do lekarzy wykonujących sekcje zwłok.

Gdy w 1878 Thomas Forster opatentował wytwarzanie rękawiczek do wykorzystania podczas zabiegów chirurgicznych do kolejnego przełomu pozostał już tylko mały krok.

dr William Halsted

Trudno ustalić kto jako pierwszy zaczął używać gumowych rękawiczek w chirurgii ale za prekursora i pierwszego popularyzatora uważany jest dr William Halsted, profesor chirurgii w John Hopkins Hospital w Baltimore. Pisał on we wspomnieniach, że zimą 1889-1890 u pielęgniarki oddziałowej na bloku operacyjnym po umyciu sublimatem rąk przed operacją wystąpiła wysypka, najprawdopodobniej o podłożu alergicznym. Ponieważ była biegłą i niezastąpioną instrumentariuszką profesor zamówił dla niej dwie pary gumowych rękawiczek w nowojorskiej firmie Goodyear Rubber Company. Był to eksperyment zakończony sukcesem, pomysł okazał się doskonały, instrumentariuszka wróciła do pracy a dr Halsted zamówił kolejne rękawiczki. Także asystenci profesora zaczęli regularnie używać gumowych rękawiczek podczas operacji. Natomiast w kronice towarzyskiej odnotowano, że instrumentariuszka, bohaterka tej historii została żoną dr Halsteda. Pierścionek zaręczynowy, rozumiem, ale gumowe rękawiczki?

Rękawice dr Halsteda

Źródła – Rękawiczki lekarskie w zarysie dziejowym – dr n. med. T.Rejmanowski, Meritum 4/2007,

Caroline Hampton Halsted: the first to use rubber gloves in the operating room – S.Robert Lathan, MD

internet, Wikipedia